Trafik kazası sonrası talep edilebilecek tazminat kalemleri, aracın hasarından ibaret değildir. Değer kaybı, tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik ile destekten yoksun kalma tazminatı ayrı ayrı istenebilir. 2026'da değişen kurallar, özellikle değer kaybı başvurusunu kolaylaştırdı.
İlk adım her zaman aynı: sigortaya yazılı başvuru
Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru, hem Sigorta Tahkim Komisyonu'na hem de mahkemeye gitmenin ön şartıdır. Şirket on beş gün içinde yazılı cevap vermezse ya da talebi reddederse bu yollar açılır.
Başvuruya kaza tespit tutanağı, ruhsat ve ehliyet fotokopisi, onarım faturaları ile varsa ekspertiz raporu eklenmelidir. Yaralanma varsa hastane kayıtları ve epikriz de gerekir.
Değer kaybında 2026 ile gelen yeni düzen
Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında 1 Temmuz 2026'da kapsamlı bir değişiklik yürürlüğe girdi:
- 2021'den beri uygulanan katsayı çarpımına dayalı değer kaybı formülü kaldırıldı. Değer kaybı artık eksper tarafından; aracın yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar geçmişi ve ikinci el piyasa değeri dikkate alınarak belirleniyor.
- Ayrı değer kaybı başvurusu yapma zorunluluğu kalktı. Hasar dosyası açıldığında değer kaybı talebi de kendiliğinden kapsama giriyor.
- Onarılamayacak orijinal parça orijinaliyle değiştiriliyor; eşdeğer parça ancak sigortalının onayıyla veya orijinali temin edilemiyorsa kullanılabiliyor.
- Eksper raporuna itiraz süresi üç iş günü.
Hangi rejimin uygulanacağı kaza tarihine göre belirlenir; daha eski kazalarda önceki formül gündeme gelmeye devam eder.
Değer kaybı her hasarda istenemez: cam, far, plastik tampon gibi sökülüp takılabilen parçalar kapsam dışıdır; talep edenin %100 kusurlu olmaması ve hasar gören parçanın daha önce hasar görmemiş olması gerekir.
Bedensel zararlarda talep edilebilecekler
Yaralanmalı kazalarda tazminat kalemleri ayrı ayrı hesaplanır:
- Tedavi giderleri ve iyileşme sürecindeki masraflar
- Geçici iş göremezlik — çalışılamayan süredeki kazanç kaybı
- Sürekli iş göremezlik — kalıcı maluliyet hâlinde, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp
- Ekonomik geleceğin sarsılması
- Manevi tazminat
Ölümlü kazalarda ise destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri talep edilir. Sürekli iş göremezlik hesabı; maluliyet oranı, yaş, gelir ve bakiye ömür verilerine göre aktüeryal olarak yapılır ve mağdurun kusuru oranında indirime tabidir.
Poliçe limitleri aşılırsa aşan kısım için işleten, sürücü ve araç sahibine karşı ayrıca dava açılabilir.
Zamanaşımı: iki yıl her zaman geçerli değil
Kural, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. Ancak kritik bir istisna vardır:
Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa — yaralamalı ve ölümlü kazalarda olduğu gibi — daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır ve bu süre doğrudan sigortacıya karşı da geçerlidir. İki yıllık süre dolmuş olsa dahi dava hakkı devam ediyor olabilir.
Tahkim mi, dava mı?
| Ölçüt | Sigorta tahkimi | Mahkeme |
|---|---|---|
| Süre | 4–6 ay | 1,5–3 yıl |
| Maliyet | Sabit ve düşük tarife | Nispi harç |
| Delil ve ıslah imkânı | Sınırlı | Geniş |
Standart değer kaybı, hasar farkı ve orta ölçekli bedeni zarar dosyalarında tahkim; yüksek tutarlı destekten yoksun kalma, kusuru tartışmalı veya çok taraflı dosyalarda mahkeme tercih edilmelidir. Sigorta şirketinin komisyona üye olup olmadığı da önceden kontrol edilmelidir.